Dit is de titel van mijn nieuwste boek dat inzoomt op de geschiedenis van het verdwenen Kabbeekklooster. Het verhaal van de reguliere kanunnikessen van Sint-Augustinus in het Hof van Kabbeek, ook Agnetendal geheten, begint in de periode dat de beweging van de Moderne Devotie, hartstochtelijk gepropageerd door Geert Groote uit Deventer, ook in Tienen voet aan grond krijgt. In tegenstelling tot de zusters uit het klooster van Barberendaal, gelegen aan de andere zijde van de stad, konden de nonnen uit Kabbeek nooit officieel toetreden tot de Congregatie van Windesheim. Toch zou het convent georganiseerd worden naar Windesheims model.
Jan van Raetshoven en zijn vrouw Janne van Meerhout maakten door hun schenkingen de stichting van Kabbeek mogelijk. Vooral het grondbezit dat Janne van Meerhout uit haar vaders erfenis schonk aan het klooster was van cruciaal belang voor de levensvatbaarheid van Kabbeek. Tot aan het einde van het Ancien Regime zou dit bezit, dat hoofdzakelijk in Bunsbeek gelegen was, de kern uitmaken van het kloosterdomein.
De aanvankelijke bloei van Kabbeek in de 15de en het begin van de 16de eeuw taande zienderogen weg in de 16de eeuw. Het klooster, net zoals alle andere religieuze instellingen in de stad, had het zwaar te verduren tijdens de zogeheten Tachtigjarige Oorlog. Na de Tiense Furie verlieten de zusters voor korte tijd hun convent. Bij hun terugkeer beleefde Kabbeek een revival die in gang werd gezet door Anna Papadopoli, een weeskind uit een soldatengezin in de stad. De nog bewaarde kapel en aanpalende kloostervleugel evenals de toegangspoort langs de huidige Gilainstraat illustreren haar onvoorwaardelijke inzet voor het klooster.
Na het overlijden van A. Papadopoli heerst er gedurende enkele decennia grote onenigheid tussen de zusters. Er was sprake van een echte generatiekloof tussen de oudere zusters aan de ene kant en de jonge zusters, onder aanvoering van Cecilia Dorigon.
Vanaf het begin van de 18de eeuw keert de rust terug in Agnetendal. Problemen met het gebrekkige beheer van de kloostergoederen werden door afgevaardigden van de aartsbisschop resoluut aangepakt. Rond 1730 keert de rust terug en blijft het aantal religieuzen vrij constant schommelen rond de twintig.
Het bestaan van Kabbeek wordt een eerste maal op de helling gezet door de maatregelen van de keizer-koster, Jozef II. In 1783 belandde Kabbeek op de officiële lijst van de zogeheten onnutte kloosters. In Tienen werden de zusters van Barberendaal, Danenbroek en Kabbeek uit hun klooster gezet en werden ook hun goederen openbaar verkocht. Zo belandde het hoofdaltaar van Kabbeek in de Sint-Ermelindiskerk van Meldert. Zowel in de kerken van Onze-Lieve-Vrouw ten Poel als van Sint-Germanus worden vandaag nog voorwerpen bewaard die eertijds toebehoorden aan de Kabbeeknonnen. Tijdens de Brabantse Omwenteling keerden de zusters korte tijd terug naar hun leeggeroofde conventsgebouwen. Een terugkeer die van heel korte duur was! Onder het Franse Bewind confisqueerde de overheid alle religieuze instellingen, dus ook Kabbeek. Wat nog restte van het klooster, vooral de gebouwen en de gronden, werd openbaar verkocht. De uitgedreven zusters gingen verspreid wonen in de stad.
“Vrome vrouwen en ondernemende zusters” is een verhaal, gespreid over twee boeken. In deel 1 beschrijf ik de geschiedenis van Kabbeek. Deel 2 bevat de regesten of korte inhouden van 920 akten uit het Kabbeekfonds; een archiefbestand dat bewaard wordt in het Stadsarchief van Tienen. Voor de historische speurneuzen een ‘must-have’ boek omwille van de zeer uitgebreide registers op plaats- en persoonsnamen, aangevuld met een uitgewerkte lijst van schepenen in en rond de stad uit de 15de en 16de eeuw.
De boekvoorstelling vindt plaats op zondag 29 november om 15 u. in de kerk van Sint-Germanus. Schepen Wim Bergé verzorgt de inleiding en voormalig burgemeester Katrien Partyka focust op het boek. Organist Bruno Bruyninckx en de Capella Mariae ad Lacum zorgen voor de muzikale omlijsting. De voorstelling wordt door Luc Lambrecht aan elkaar gepraat.
